دبێژن ئاخفتنا خوش و یا نەخوش ژ دەڤی دەردکەڤیت، و هەنە دەڤخوشیا وان پتر و دهێنە نیاسین ب مروڤێن ئەزمان شرین، و هەنە دەڤنەخوشیا وان پتر و دهێنە نیاسین بئەزمان رەش، و لدوماهیێ مروڤ وەکو ژیندارەکێ جڤاکی و خۆدان بەرژەوەندێن هەڤپشک پيتڤی ب پێکڤەیێ و هەڤرایێ یە، ئەڤە ژی ب نیازپاکیێ و دەڤخوشیێ ل سەر بنگەهێن ساخلەم و دروست چێدبیت.
مروڤ دهێتە پەروەردەکرن و دخوینیت دا کو رێبازێن باش و ساخلەم ژێبگریت و ببیتە توخمەکێ باش و چاک و بەرهەمهێنەر، و زمانێ دیالوکێ و دانوستاندنا باشتر بزانیت و بکاربینیت بۆ گەهشتنێ ب مەبەستێن خۆ.
گفتوگو و دانوستاندن ئامرازێن لێکتێگەهشتن و لێکخرڤەبوون و پيکڤە کارکرنا مروڤانە، و یا باش ئەوە زمانەکێ نەرم و شرین و کارتيکەر و بالکێش بکاربینیت.
مروڤ کو هەستدارە ب گوتنێن نەرم و نازک و خۆش داخباردبیت و ب ئەرێنی سەرەدەریێ دگەلدا دکەت، و ب ئاخڤتنێن رەق و هشک پاشڤە دچیت و کارڤەدانێن نەرێنی ژێ چێدبن.
دبلوماسیەت هونەر و زانستێ برێڤەبرنا پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و هێزێن سیاسی و رێکخراوانە، گفتوگو و دانوستاندنە بۆ چارەسەرکرنا ناکوکیان و کێشەیان.
دانوستاندن رێبازەکا دبلوماسییە و ستوینەکا بنەکییا سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ پيکهاتنە و رازیکرنا یێ بەرامبەرە، هەروەکو ژێکڤەکرنا ناکوکیا و ئالوزیانە ب ليکتێگەهشتن و رێکەفتنان و گەهشتنە ب ئەنجامێن بەرژەوەندێن ژيکجودا بجهبینیت.
دبلوماسیەت کو دشێت دەرگەهێن گفتوگویان ژبۆ چارەسەریا قەیرانان و بهەڤچووونان ڤەکەت دشێت لێکتيگەهشتنێ پێکبینیت و برێکێن ئاشتیانە کێشەیان چارەسەرکەت، و هندەک جاران دەمێ رکاتی ل سەر هەلویستا هەبیت و ئالوزی ئاسێ دبیت گڤاشتنێن جوراوجور و گەفێن بکارئینانا هێزێ و شەرکرن ژی دبنە توخمێن دبلوماسیەتێ و گفتوگویەکا دیتر.
گەلەک جورێن دبلوماسیەتا بەرهەمهێن یێن هەین وەکو یا نێڤدەولەتی و سیاسی و ئابوری و زانستی و تەکنولوژی و… هتد، بەلێ سێ ئاستێن سەرەدەریێ دگەل خۆ دهەلگریت، دبلوماسیەتا نەرم (الدبلوماسية المرنة) و دبلوماسیەتا توند (الدبلوماسية القاسية)، و دیبلوماسیەتا ب زوری (الدبلوماسية القسرية)، ئەڤان ژی پلەیێن خۆ یێن هەین، و ل دیف بارودوخی و هەلویستان ئەڤ ئاست و پلەیە دهێنە دەستنیشانکرن و بکارئینان بۆ چێکرن و خوشکرنا پەیوەندیان و چارەسەرکرنا کێشەیان.
د بارودوخێ سروشتیدا دبلوماسیەت یا نەرمە و ب ئارامی دهێتە برێڤەبرن، و ئەڤە دناڤبەرا دەولەت و رێکخراوێن دوست بباشی دهێتە بکائینان، و پتریا دەولەتێن جیهانێ یێن سەقامگیر دڤی ئاستێ دبلوماسیەتێ دانە، لێ دەمێ کێشە و ناکوکی هەبن و رکاتی ل سەر هەلویستا هەبیت وی دەمی دبلوماسیەتا توند دهێتە بکارئینان کو کارتێن ئابلوقەیا ئابوری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلوماسی و گەفێن لێدانێ دهێنە بکارئینان، و ئەف ئاستێ دبلوماسیەتێ دناڤبەرا دەولەتێن عەرەبی ل هەمبەری ئسرائیلی هەیە، و هەکو بڤێ ژی پێکنەهاتن و رژدی ل سەر هەلویستێن هەڤدژ هەبن دێ ئاستێ دبلوماسیەتا بزوڕی هێتە بکارئینان ئەو ژی لێدانا چەکداری ژبۆ نەچارکرنا یێ بەرامبەر لبەر مەرج و داخوازێن پێکهاتنێ بهێت، و دبیت ئەڤ ئاستێ دبلوماسیەتی ڤێ پێکدادانێ بەرەف شەرەکێ وێرانکەر ببەت یان هەڤسەنگیا هێزێ بگوهریت و بەرف چارەسەریەکێ ببەت، و شەرێ ئەمریکا دژی ئیرانێ و یێ روسیا دژی ئوکرانیا دڤی ئاستی دایە .
هەلبەت د سیاسەتێ دا بزاڤا دیبلوماسیەتێ ب نەرمی دەست پێ دکەت تا دگهیتە ئاستێن توند و بزوری.
سیاسەتا ئەمریکا دژی رژێمێن دکتاتوریێن عەرەبی و کومارا ئیرانێ و حکومەتا ڤەنزوێلا ل هەر سێ ئاساندا دەربازبووینە و گەهاندیە ئاستێ شەرێن وێرانکەر و ژناڤبرنا سەرانێن رژێمێن حکمدار.
ژبەر هەڤدژیا بەرژەوەند و بیروباوەران دبلوماسیەتا نەرما ئەمریکا هەمبەر ئیرانێ سەر نەگرت لەوان ماوەکێ درێژ ئەمریکا دبلوماسیەتا توند دژی ئیرانێ بکارئینا کو خۆ د ئابلوقەیا ئابوری و گڤاشتنێن سیاسی و دبلوماسی و هەوالگیری و هاندانا خەلکێ ئیرانێ دژی رژێمێ ڤە دیت، وەکو وێ ژی سەرنەگرتی پەنا برە بەر دبلوماسیەتا بزوری و بکائینانا هێزا چەکداری، هەلبەت هوکارين هيزێ ئێکلاکەرن بۆ ڤان ئاستێن دبلوماسیەتێ.
مێژوویا هەڤدژیا ئەمریکا وئیرانێ ڤەدگەریت بۆ سەردەەمێ سەرکەفتنا کومارا ئیسلامی ل ئیرانێ ل سالا ١٩٧٩ و ژ هنگی وەرە هەڤرکی و ململانێ دنابەرا واندا هەمی ئاستێن دبلوماسیەتێ بخوڤە گرتینە و بێ ئەنجام بووینە، و پشتی ڤي پێکدادانێ گەلەک هوکارێن بارودوخی هاتنە گوهورین و چەندین گەرێن دانوساندنان هاتنەکرن و هشتا گەفێن پيکدادانێ و شەری هەنە.
ئەوا سەیر هەمی سیاسەتا ئەمریکا دژی ئیرانی پێناڤی گوهورینا رەفتارێن رژيما ئیرانی بوو، و حەتا دڤی شەرێ چل روژی دا کو هندەک گوتن لسەر گوهرینا رژێما ئیرانێ هاتنە گوتن، لێ نەبوو دروشمەکێ کارپێکەر، و هەر زی ئەمریکا نیازێن خۆ دیارکرن کو بەرژەوەندێن وێ نە، و مەبەستا وێ گوهورینا رەفتارێن رژێما ئیرانێ یە، و ئیدی ئیران گەف و مەترسیێ ل سەر بەرژەوەندێن وێ ل کەنداڤی و ل روژهەلاتا ناڤەراست چێنەکەت!.
لڤی دەستوداریدا و دناف ڤێ گێلەشوکا شەروپێکدادانا دا ئەم کوردستانی ل کیڤەینە!؟، ئەگەر بۆ ئەمریکا و ئیرانێ و ئسرائیلی و دەولەتێن عەرەبی بەرژەوندێن وان گرنگ بن، پشتی ڤان شەرو پێکدادانان گفتوگو و دانوستاندنان بکەن، ئەم چەند دشێن بەرژەوەندين هەڤپشک چيکەین و خۆ بگونجینین دگەل ڤی دەستودارێ پێترانکیا سیاسەتێ!؟
هەلبەت وەکو بەرژەوەند هەڤدژا کومڤەکەت و ليکتێگەهشتن و رێکەفتنان بکەن، پێتڤییە دهشیاربین و نەبینە گوری بەرژەوەندێن یێ بهێزتر.
پێتڤییە هەر زی برایێن هەڤرک رێبازا دبلوماسیەتا نەرم بگرنە بەر و گفتوگویا دبلوماسی بکەن و لێک کومببن و لهەڤهاتنێ بکەن و کێشەیێن خۆ چارەسەربکەن و بەرژەوەندێن گشتی بجهبینن، و کوردستانێ ئارام کەن و مللەتەکێ سەرفراز کەن.
