عەلی سەیدۆ گەورانی وەكو وەلاتییەكێ ئوردنی هاتييه نياسين د دام و دهزگههێن وى وهلاتى دا گههشتییه جهێن بلند ييێن دهستههلاتێ و كهفتییه كارى هەتا هاتييه خانەنشین كرن. ل دەسپێكا سالا 1908ێ ل باژێرێ عەممان يێ پایتەختێ ئوردنێ ژ دایك بوویه، د نهژاد دا بابكالێن وى ژ ئەشیرەتا دۆدكان (Dodkan) یا كوردينه.
ل سالا 1916ێ دەست ب خواندنێ كرییه، ل رۆژا 22ى حزیرانا سالا 1928ێ باوەرناما بكالۆریۆس ب زانستێن سیاسی و ئابۆری وەرگرت و ئێكەمین كەسێ ئوردنی بوو باوەرنامەیا زانكۆیا ئهمریكى وەرگرتی.
گەورانی ل سالا 1929ێ وەك مامۆستایێ زمانێ ئینگلیزی ل دواناڤنجییهكێ ل عەممان هاتە دامەزراندن، پشتی پێنج سالان بوو سكرتێرێ جڤاتا یاسادانانا ئوردنی، سالا 1938ێ هاتەڤەگۆهاستن بۆ سهر رێیا خواندنێ ل قوتابخانێن ئوردنێ، سالا 1940ێ بوو پاشى ژ وێرێ وەك سكرتێرێ ئێكێ ل وەزارەتا دەرڤەیا ئوردنێ هاتە دانان و ئێكسهر هاتە ڤەگۆهاستن بۆ باژێرێ (جدە) یێ عەرەبستانا سعودی و ل باڵیۆزخانا وەلاتێ ئوردنێ ل وی باژێری، پاشى ل ئەنقەرە و دیمەشقێ كاركریيە، كارێ وی د ڤی واریدا (15) سالان ڤەكێشایە هەتا ل سالا 1963ێ ب پلا وەزیر (وزیر مفوض) خانەنشین دبیت.
ل سالا 1973ێ وەك ئەندامێ هاریكارێ كۆڕی زانیاری كورد ل بەغدا هاتە دهستنیشانكرن، د وان سالان دا دو ڤەكۆلین د كۆڤارا كۆڕی زانیاری كورد دا بهلاڤكرن. ل رۆژا 12/8/1992ێ ل عەممان وەغەرا دووماهیێ كر.
ل تیرمەها سالا 1931ێ ژ ئوردنێ بەر ب بەغدا و ژ وێرێ بۆ باشوورێ كوردستانێ ب گهشتهكێ ڕابوو. گهشتا خۆ كرە پەرتووكەك ب زمانێ عەرەبی ب ناڤێ (من عمان الی العمادیة او جولة فی كردستان الجنوبیة)، ل سالا 1939ێ ل قاهیرە چاپكر.
گهلهك پهرتووك نڤیسین و وهرگێڕاینه سهر زمانێ عهرهبى، بهلێ جهێ داخێ یه پترییا وان نههاتینه چاپكرن. هندهك ژ وان پهرتووكان:
1- الاكراد، حسن عرفە، ژ زمانێ ئینگلیزی.
2- رحلە بین رجال الشجعان، رۆژنامەڤانێ ئەمریكی دانا شمیدت، ژ زمانێ ئینگلیزی.
3- جمهوریة مهاباد الكردیة، م. ئیگلتن، ژ زمانێ ئینگلیزی.
4- الاكراد، اب توماس بوا، ژ ئینگلیزی، كۆمێنت ل سەر گەلەك ژ بابەتێن وێ نڤیسینە.
5- اللر و لرستان، ڤهكولینهكه ل گۆڤارا كۆڕی زانیاری كورد (المجمع العلمی الكردی) ل بەغدا سالا 1974ێ بەلاڤكرييه.
6- زرادشت و الزرادشتیة، د بەرگێ سێیێ دا هژمارا دو كۆڤارا كۆڕی زانیاری كورد (المجمع العلمی الكردی) ل بەغدا سالا 1975ێ هاتییە بەلاڤكرن
7- مشكلە الاقلیم الشرقی، محمد امین بۆزئەرسەلان، ژ زمانێ تركی وەرگێرایە.
8- الامیر بدرخان، وەرگێران ژ توركی بۆ عەرەبی، 1992.
9- رحلە فی ربوع الیمن فی ێخریات عهد الامام احمد، ژ نڤیسینا وی ب خوە( ).
10- القاموس الكردی الحدیث، نڤیسینا وی ب ب خوە (عمان، الاردن – 1985) FERHENGA KÛRDÎ NÛJEN- KURDÎ _ EREBî
بهرههمێ وى، یێ ئێكانه هاتییه وهرگێڕان بۆ زمانێ كوردى، كرمانجییا بههدینى، سهیدا مصدق تۆڤى وهرگێڕایه و (ناڤهندا خانى) چاپكرييه.
