سیاسەت زانست و هونەرێ بکارئینانا شیانا و بکارئینانا دەستهەلاتێ و رێڤەبرنا کاروبارێن دەولەتێ و جڤاکی و گروپێن سیاسی و هێزانە بۆ گەهشتن ب ئارمانجێن دەستنیشانکری، و سەرەدەریێ دگەل پرسێن جوگرافیێ و جڤاکی و ئاسایشێ و ئابوری و پەیوەندیێن نێڤدەولەتی و رێکخراوان دکەت و پشتبەستە ب گڤتوگو و دانوستاندنان.
بەلێ سیاسەتێ گەلەک پيناسە رویێن دی ژی هەنە، هەر ئێک و لایەنەک گوڕەی دید و بوچوون و بەرژەوەندێن خۆ پێناسە و راڤە دکەت و کاری پێ دکەت، نەمازە دەمێ پتر ژ لایەنەکێ هەڤدژ و هەڤرک هەبن.
پێناسا من یا بژاردە بو سیاسەتێ، (ئەو بزاڤا مروڤییە یا پێناڤی بەڕژەوەندیا گشتی دهێتە بکارئینان)، یا بەرژروەندا گشت مروڤان، بجوداهیێن خۆیێن ڕەگەزی و ئەتنی و هزری و چینایەتی، ژتاکان و پيکهاتان و مللەتان و دەولەتان بجهدئینیت.
گفتوگو و دانوستاندن رێبازەکا دیبلوماسییە و ستوینەکا بنەکییا سیاسەتێ یە، ئارمانج ژێ پيکهاتنە و رازیکرنا یێ بەرامبەرە، هەروەکو ژێکڤەکرنا ناکوکیا و ئالوزیانە ب ليکتێگەهشتن و رێکەفتنان و گەهشتنە ب ئەنجامێن بەرژەوەندێن ژێکجودا بجهبینیت.
دیبلوماسیەت کو دشێت چارەسەریا قەیرانان و بهەڤچووونان بکەت د شێت لێکتيگەهشتنێ پێکبینیت و برێکێن ئاشتیانە کێشەیان چارەسەرکەت، و هندەک جاران گەفێن بکارئینانا هێزێ و شەرکرن ژی دبنە توخمێن گفتوگویەکا دیتر کو دبێژنێ دیبلوماسیەتا توند بۆ چارەسەرکرنا کێشەیان.
دەمێ خۆراگری بەرخۆدان هەبیت، ريبازا دیبلوماسیەتێ دهێتە پێش و گفتوگو دەست پێدکەن و دەستپێشخەریێن چارەسەریێ جهێ خۆ دکەن و دانوستاندن دهێنەکرن.
باوەری و نیازپاکی و بکارئینانا نەرماتیێ، و پەیڤ و زاراڤێن رێخوشکەر پروسەیا دانوستاندنان سەردئێخیت.
ئەڤا سەری خوشخوشکێن سیاسەتێ نە، بەلێ د ژیوارێ کریاری دا وەسا نینە، هێز و گەف و رکاتی و درەو و پاشگەزبوون و لبەرزڤرین رولێ خۆ دگێرن!.
پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێ گەلەک دباشێن لێ رەفتارێن سیاسەتێ پێچەوانەی پرانسیبانە، وەکو یاسای دارستانێ یە یێ بهێز یێ لاواز دخوت!، و یێ بالادەست یێ دی نەچاردکەت و دەستبەرداردکەت، و سیاسەت کریە ترانەپێکرن.
پێترانکیا سیاسی ئەوە دەمێ بکارئینانا سیاسەتێ ببیتە دیمەنێن پویچ و یاری ب پرانسیبێن سیاسەتێ و بەهایێن مروڤی و بەرژروەندێن گشتی دهێتەکرن، و سیمایي نەرەوایێ و گەندەلیێ تێدا زالبیت و تاگیریا کوراتی هەبیت و بەرژەوەندێن نیشتیمانی بهێنە لێدان، و ئیرادا مللەتی بهێتە بنپێکرن و شێوازێن نەرەوا بهێنە بکارئینان.
کورد مللەتەکێ ئاشتیخوازن و هەردەم دگەل ئارامیێ نە و بۆ دوزا خۆ ل چارەسەریێن ئاشتیانە دگەرن، ئارمانج و دروشمێن کوردان هەردەم د گونجای بوونە، ئەو بوون یێ دشیانادا بهێنە بجهئینان، ئەڤجا ژی نەدهاتنە پەژراندن، سەر هندێ را کوردان هەردەم سیاسەتەکا نەرم هاژوتیە بۆ گەهشتن ب ئارمانجێن خۆ و بنەچاری وەکو کارڤەدان ل سەر سیاسەتا سەرکوتکرنێ پەنا بریە بەر ب کارئینانا تونوتیژیێ دژی ستەمێ.
گفتوگویێن کوردان دگەل حکومەتێن ژێکجودا تنێ کوردان نیازپاکی بۆ دانوستاندنان هەبوویە، ویا دژمنان پیلان بوونە، و هندەک جاران شاندێن دانوستاندنان گرتینە یان ژەهرداینە یان هەولێن لێدانێ کرینە و ژناڤبرینە، ئارامیەکا دەمکی کریە داکو خۆ بەرهەڤ کەن بۆ پێکدادانەکا دیتر، ئانکو باوەری ب دانوستاندنێ و مافێن کوردان و بەهایێن مروڤی نەبوویە، لەوان ب ئەنجامێن جێگیر نەگەهشتینە و جارەکا دیتر شەری دەستپێکریە ڤە دێ بێژی ترانەپێکرن بوو!، ئێدی وەلێ هاتیە کوردان باوەری ب سیاسەتێن وان و دانوستاندنان نەمایە، و ب.مخابنی ڤە چ جاران کورد هند بهێز ژی نەبووینە بشێن ئارمانجێن خۆ بجهبینن و داخوازين خۆ ب سەپینن.
دمێژوویا سیاسیا عیراقێدا حکومەتێن عیراقێ ئێک لدیف ئێک بدەهان جاران گفتوگو دگەل سەرکردایەتیا کوردستانێ کرینە و ريکەفتنێن دەمکی هاتینە کرن جارەکا دی هەلوەشیاینەڤە چونکی لایەنێ حکومەتێ بهێز بووینە و نیازپاکیا چارەسەریێ نەبوویە و پیلانگێر بوونە.
کوردان باوەری نەمایە لەوان لدیف سەربورا خۆ پێناسێن تایبەت داینە سیاسەتێ، وەکو دبێژن سیاسەت بەحرە مەبەست ژی کورە و بەرفرەهە و دەربازبوون لێ بزەحمەیە! ئان دبێژن سیاسەت درەوە، هندی هند درەو و نەوەیی دهێنە گوتن راستی دناڤدا بەرزەبوویە، یان دبێژن سیاسەت بێ دای و بابە، مەبەست ژێ ئەخلاق تێدا نینە کەسێ نانیاسیت شەرم ناکەت، تنێ بەرژەوەندێن هێزێ بجهدئینیت، ئەڤە هەمان گوتنا میکافیللی یە ئەوا دبێژیت ئارمانج بەهانەیا بکارئینانا شێوازی یە!.
ئەڤا نوکە دەستهەلاتدارێن روژهەلاتا ناڤین و داگیرکەرێن کوردستانێ دکەن دژی هەمی بنەما و بەهایێن مروڤی و پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێ نە، و تێکدانا ئاسایشێ و سەقامگیریێ یە، د هەمان دەمدا ئەوا ئەمریکا و ئسرائیل و ئیران ل روژهەلاتا ناڤین د هاژون پێترانکیا سیاسەتێ یە، چ پرانسیب تێدا نینن، ئیرانا نە روژهەلاتی و نەروژئاڤایی و مرنێ بۆ هەمیێن دی دخازیت مایتێکرنەکا نەرەوا و گەفا دکەت!، ئەمریکا و ئسرائیل مایتێکرنێ دکەن و دبێژن دێ گوهورینێ ل روژهەلاتا ناڤین کەین و گەفێن ژنافبرنێ دکەن دوماهیێ گفتوگویا بۆ کێمتریێ دکەن وەکو وێ گوتنا دبێژیت مرنێ نیشا بدە دا ب تایێ رازی ببت!.
ئەڤە چەندین سالە ململانا ئەمریکا و ئیرانێ وەکو شەرێ کێتک و مشکانە، جار دێ لێ نێریت و جار دیفرا بەزیت، جار دێ گریت، جار دێ بەردەت!،هەروەکو نەڤێت ڤێ پرسێ ئێکلاکەت ژ بەر هندەک مەبەستێن نهێنی!.
گوتنێن سەرانێن پەیوەندیدار بڤان پيکداداناڤە بارودوخ شێلیترکر و سەرێن رێکا لبەر خەلکی بەرزەکرن، و هەمی پرانسیبێن سیاسەتێ تێکدان و راستگویی ژ دەستدا، و پێناسەیێن کوردان بۆ سیاسەتێ پەسەندکرن، براستی ئەڤە پێترانکیە.
دیارە بنەمایێن سیاسەتێ و یاریێ و ریبریبونێ هاتینە گوهورین، ئێدی بێ شەرم هەر لایەکێ چ پێ چێدبیت دکەت، گرنگ بەرژەوەندا وێ یە!. ئەمریکا یا دگوت دێ روژهەلاتا ناڤین کەینە دیموکراتی، نهو د بێژیت دەستهەلاتدارەکێ ستەمکار بەرژەوەندێن مە بجهبینیت بۆ مە باشترە!، ئیسرائیلا دگوت دێ نەخشێ روژهەلاتا ناڤین گوهورین دبێژیت یا گرنگ بۆ مە دابینکرنا ئاسایشا ئیسرائیلی یە!، کورد ژی ب گوتنێن وان باوەربوون خەونێن خۆ پێ ئاڤادکرن!، د هەمان دەمدا سیاسەتێن دەولەتێن دەڤەرێ و داگیرکەرێن کوردستانێ هەر د سەرکوتکەرن!.
براستی ڤێ ترانەپيکرنێ هەمی پرانسیبێن زانستێن سیاسەتێ لێدان و کرێت کرن، و پێتڤییە سەر ژنوی بهێنە پێناسەکرن ڤە، و پیڤەر بۆ بهێنە دانان و کار پێ بهێتەکرن، ئەگەر دێ جیهان هەمی کەڤیتە د بەرڵلایێ دا و دئاگرێ وێدا سوژیت.
هیڤینە بریاربدەستێن جیهانێ خەمێ ژ مروڤی و مافێن وی بخوون و خزمەتا مروڤاتیێ بکەن و ئارامیێ و خوشگوزەرانیێ بجهبینن، ژبۆ ئاسایش و سەقامگیریا جیهانێ.
