ل ١٦ تەباخا ساڵا ١٩٤٦ بارزانیێ نەمر پارتی دامەزراند و هەر وێ روژێ سەروک بارزانی ژدایک بوویە.
پارتیا دیموکراتیا کوردستانێ ب سەروکاتیا بارزانیێ نەمر و پاشی ب سەروکاتیا سەروک مسعود بارزانی ئيکەمین و تاکە رێکخستنا سیاسیە ب دروستاهی دەربرین ژ ماف و ئارمانجێن نەتەوەیێن کوردستانێ کرین و دکەت، و نوینەرایەتیا راستەقینەیا گەلێ کوردستانێ دکەت، و خۆ ل دوزا وێ یا رەوا دکەتە خۆدان، وخەبات و تيکوشینێ بۆ دکەت و گوری و قوڕبانیان بۆ دەت.
پارتی ل سەر کەلەپورێ نەتەوەیێ شەهید شێخ عەبدولسەلامێ بارزانی و شێخ ئەحمەدێ خۆدانێ بارزان و بیروکا مەلا مستەفایێ بارزانی (ج شورەشەک بیێ پارتیەکا رێکخستی و سەرکردایەتیەکا راستەقینە سەرناکەڤیت)، و سەربوڕا وی یا نیشتیمانپەروەری و خەباتگێری د چارچوڤێ پروگرامەکێ گونجای بۆ خەباتا رزگاریخوازا کوردستانێ هاتیە دامەزراندن، و دەست بخەبات و تيکوشینێ کریە، ئێدی پارتی بوویە بزاڤ و شورەش و سەرهلدانا گەلێ کوردستانێ بۆ ئارمانجێن نەتەوەیی.
و ژبەرکو دامەزرێنەرێ پارتی بارزانی یە، هەمی فەرمودێن بارزانیێ نەمر و سەروک مسعود بارزانی دەربرینێ ژ ريبازا پارتی و بارزانی دکەن.
بارزانیێ نەمر گەلەک فەرمودێن گرنگ و دەربر و ب مەبەست هەنە، ئەو دەربرینێ ژبیروکا وی یا نەتەوەیی و نیشتیمانیا کوردستانی و رزگارخوازی دکەن، هەر وەکو د فەرموود: (کوردستان ئێک پارچەیە، ئەو سنورێن کوردستانێ ژيکجودا دکەت دەستکردن، لەوان ب باوەر ڤە دبێژم ئەم دەستبەرداری یەک بوهوست ژ ئاخا کوردستانێ نابین). مەبەستا وی کوردستان ئێک وەلاتە، و ژیوارێ دابەشکرنێ رەتدکەت، و ئەم کوردستانی راستیەکێ دزانین ئەو ژی کوردستان وەلاتێ کوردان و هەڤئاکنجیێت وێ یە، و هندی هەینە دێ خەباتێ بۆ رزگارکرنا وێ کەین و ئێک بوستا وەلاتێ خۆ بۆ کەسێ ناهێلین و دەستا ژێ بەرنادەین، لەوان ژی دبێژیت: (هیڤیدارم بشيم روژەکێ ژ روژان ئالایێ کوردستانێ ل جهەکێ کوردستانێ بلند کەم ئەڤجا ئەو جهـ عیراق، تورکیا، ئیران بیت چ جوداهی نینە)، و ل سەر ڤێ باوەرێ خەبات دژی هەمی داگیرکەرين کوردستانێ کریە و دهەوارا برایين خۆ ل باکور و روژهەلات ژی چوویە و قوربانی ژی داینە، کو ئارمانجا وی رزگارکرنا کوردستانێ بوویە، و داکو کوردان ژی ناسناما خۆ یا نەتەوەیی هەبیت. هەوەسا دبێژیت: ( یا ژیانێ پیروزتر کوردستانە)، مەبەستا وی کوردستان وەلاتەکێ خوشتڤی یە و هەژی هندێ یە مروڤ خۆ بو بکەتە گوری و قوربان، و ناسناڤێ شەهیدیێ پيناڤی کوردستانێ وەرگریت کو ئەڤ قوربانیە پیروزتر و سەرفرازترە ژ ژیانەکا بن دەست و سەرشور. لەوان د فەرمود (مرنەکا د رێکا کوردستانێ دا بیت هزار ژیان گوری بن)، ئانگو ژیان بێی وەلاتەکێ ئازاد مرنە، لەوان ب ئەرک و پیروز دزانیت مروڤ خۆ بکەتە قوربانی پێناڤی وەلاتەکێ ئازاد و سەربەخۆ. راستیەکا هەی وەکو روژێ یا گەش، ئەو ژی ئەوە کو بارزانیێ نەمر هەمی ژیانا خۆ پێناڤی کورد و کوردستانێ تەرخانکر بوو، و هەر ل سەر وێ رێبازێ ژی ل دەربەدەریێ مالئاڤاهی کر.
سەروک مسعود بارزانی دبێژیت: (کورد نەتەوەیەکە، خودان دیروک و جوگرافیا و زمان و روشەنبیری و رەوشت و تیتالێن خویێن تایبەتە، و ب هزاران سالە ل سەر ئاخا خو دژیت، ب درێژاهیا ڤی ماوەی یێ پێگیربوویە ب هەمی بنەمایێن لێبورینێ و پيکڤەژیانێ، جهێ سەرفرازیێ یە رهوریشالێن روشەنبیریا پێکڤەژیانێ دگەل نەتەوە و ئولێن دیتر دناڤا کوردان دا دکوور و دیروکی نە، دماوێ بوری دا نەتەوا کورد شیایە خو ژ گەلەک بزاڤێن بەهژاندنێ و ژ ناڤبرنێ رزگاربکەت و بەر سینگێ هەر بزاڤەکا بو ڤێ مەرەمێ تێتەکرن بگریت)، هەروەسا سەروک بارزانی دبێژیت: (ئەز بخۆ ل وێ روژێ ژ دایک بوومە، ل ژێر سیبەرا ئاڵا کوردستانێ ل ساپڵاغ ژ دایک بوومە، و هەموو دەقیقەکێ ژی ئامادەمە ل ژێر سیبەرا وی ئاڵای و بۆ وی ئاڵای بمرم). و ل سەر ڤێ رێبازێ سەروک بارزانی دەست بخەباتێ کر و کوردستان ژ ئوتونومی بۆ فیدرالزمێ و ریفراندوما سەرخوبوونێ بر.
ل ١٦ ی تەباخا ١٩٤٦ بارزانیێ نەمر پارتیا دیموکراتیا کوردستانێ وەکو ريکخستنەکا سیاسیا نەتەوەیا رزگاریخواز یا هەڤچەرخ دامەزراند، و هەڤگرتنەکا سیاسیا کوردسانا عیراقێ پێکئینا و هیڤی و ئومێدێن کوردپەروەران گەشکرن و هەر زی ريکخستنێن خۆ ب بەرفرەهی چێکرن.
د پەیمانا مللی یا دامەزراندنا پارتیدا هاتیە:( ب رێکا خەباتا سیاسی کاردکەین ژبۆ د دروستکرنا دەولەتا هەڤگرتیا دیموکراتیا کوردستانێ ل عیراقێ، کو هەر ئێک ژ ویلایەتێن موسل و هەولێر و کەرکوک و سليمانیێ و خانەقینێ بخوڤە بگریت.
و د بەندێ ئێکێ یێ پروگرامێ پارتی یێ کونگرەیێ ئيکێ دا هاتیە: ژ ئارمانجێن سیاسی:( سەربەخویا تەواوا کوردستانێ کو بڤان ريکێن خوارێ دێ ب وێ ئارمانجێ گەهین: ١-خەبات پيناڤی دروستکرنا دەولەتەکا هەڤگرتی د عیراقێ دا بناڤێ دەولەتا هەڤگرتیا دیموکراتیا کوردستانێ.
بڤێ دیتنێ دوزا کوردستانێ لدەف پارتی یا زەلال بوو، و ل هەمی کونگرەیێن خۆدا پارتی داکوکی ل سەر ڤێ رێبازا نەتەویی کریە، و پتریا مللەتی خۆ دا دگەل و بۆ نوینەرا راستەقینەیا مللەتی و مافێن وی یێن رەوا.
ل کونفرانسێ باکو ل سالا ١٩٤٨ بارزانیێ نەمر د فەرموود: ئەی مللەتێ کوردێ مەزلوم و فیداکار… ئەم ب شەرەفا بنەمایێن دیموکراتیا خۆ و پاکیا گیانێ خۆ یێ نیشتیمانپەروەر سوزو پەیمانان ددەین کو هەڤپشکێن ژیان و خوشیيێ نەبین هەتا مافێن تەیێن داگیرکری بۆ تە ڤەنەگەرینین، درێکا رزگاربوونا تە ژ زولم و ستەما دەستهەلاتا بیانیان. سوز و پەیمانبیت کو قازانج و بەرژەوەندا خۆ یا کەسوکی بکەینە قوربانی بەرژەوەندیا گشتی یا تە، هەمی حەز و ڤیانين خۆ بکوژین بۆ دەرخستن و ڤەژاندنا مەرەم و ئارمانجێن تە یێن بلند.بۆ بهێزکرنا ئێکەتیا نافخویی و پێشخستنا پێشڤەچوونا مللەتی و نەتەوا کورد.
پارتی د چارچووڤێ رێبازا خۆ یا نەتەوەیی دا ل دیف بارودوخی دروشمێن گونجای دگەل هوکارێن خۆیی و بابەتی بلندکرینە و خەبات بۆ کریە.
هەر ژ دامەزراندنێ و دهەمی قوناغاندا پارتی دیموکراتیەت بۆ عیراقێ داخوازکریە وەکو ئارمانجەکا نەگوڕ جيگیرکریە، ژ وێ باوەرێ چارەسەریا دوزا نەتەوەیا کوردستانێ ب ريکێن دیموکراتی بجهدهێت. و هەمی بزاڤا وێ یا سیاسی و چەکداری و جەماوەری و مەدیایی و دبلوماسی ژبۆ مافێن کورد و کوردستانێ بوو،و هەر مافەکێ نەتەوەیی ژی بۆ کوردستانێ بوو.
ل ١١ ئەیلولا ١٩٦١ ێ شورشا ئەیلولا نیشتیمانی ب سەروکاتیا بارزانیێ نەمر دروشمێ دیموکراتی بۆ عیراقێ و ئوتونومی بۆ کوردستانێ بلندکر بوو، حەتا ل رێکەفتنا ١١ ی ئادارا ١٩٧٠ حکومەتا عیراقێ دانپێدان ب مافين نەتەوەیێن کوردستانێ و ئوتونومی بۆ کوردستانێ کری، و پشتی پاشگەزبونا رژێما عیراقێ ژ ريککەفتنێ و هەلنگفتنا ٦ ی ئادارا ١٩٧٥ ێ، جارەکا دی پارتی ل ٢٦ گولانا ١٩٧٦ ێ شورشا گولانێ درێژی دا شورەشا چەکداری لژێر دروشمێ دیموکراتی بۆ عیراقێ و ئوتونومیێ راستەقینە بۆ کوردستانێ، و پشتی سەرهلدانێ ل ٤ ێ چریا ئێکا سالا ١٩٩٢ ێ سەروک بارزانی پشنیارا فیدرالی بۆ کوردستانێ کر، و پەرلەمانێ کوردستانێ فیدرالیەت پەسەند کر و راگەهاند، و ل شەرێ ئازادیا عیراقێ ل ٢٠٠٣ سەروک بارزانی داکوکی ل سەر دیموکراتیکرن فیدرالیکرن و دەستوریکرنا عیراقا نوی کر، و هاتە پەسەند کرن. و پشتی شەرێ تیرورستێن داعشێ، و لسەر پشنیارا سەروک بارزانی ل ٢٥ ئەیلولا ٢٠١٧ ێ ریفراندوما سەبەخۆیا کوردستانێ هاتەکرن و خەلکێ هەرێما کوردستانێ برێژەیا هەرا بلند پەسەند کر.
یا پێتڤیە بزانین بەری دامەزراندنا پارتی ناڤێ کوردستانێ د هەمی نڤیسین فەرمی و گفتوگەیاندا یێ قەدغەکری بوو، و پارتی یەکەمین پارتی بۆ ناڤێ پارتی و ئارمانجێن وێ یێن نەتەوایەتی ب زەلالی ل سەر ناڤێ کوردستانێ جيگرکەت و نیشا بدەت و کاری بۆ بکەت و بدەتە قەبیلکرن، و کوردستانێ ب وەلاتێ کوردان ب فەرمی بدەتە نیاسین و جێگیرکرن، و بناڤێ کوردستانێ گفتوگو و دانوستاندن و ريکەفتنان بکەت.
ئەڤەیە رێبازا پارتی و بارزانی ژ دامەزراندنێ و حەتا نوکە ئارمانجا وي مافێن نەتەوەیێن گەلێ کوردستانێ یە، و دێ هەرا بەردەوام بیت.
ل کونگرەیي چاردێ ل٣-٦ چریا دوێ ٢٠٢٢، ئەوێ ل باژێرێ دهوکێ هاتیە بەستن، پارتی ل بەندێ ئێکي یێ پروگرامێ بڤی رەنگی خۆ پيناسەکریە:( پارتیا دیموکراتیا کوردستانێ پارتیەکا دیموکراتیا نیشتیمانیا جەماوەریە، باوەری ب مافێن مروڤی،دادپەروەریا جڤاکی ، گەشەدانا دريژخایەن، تەعەدودیا سیاسی و نەتەوەیی و ئاینی و روشنبیری، پيکڤەژیانا ئاشتیانە، ئازادیان و وەکهەڤیێ، و مافي چارەنووسێ نەتەوەیا کورد و گەلێ کوردستانێ ب رێکين مەدەنی و دیموکراتی هەیە، و پشتبەستن ب رێباز و کەلەپورێ بارزانیي نەمر خەباتێ دکەت وسوودی ژ سەربوڕين گەلێن دی دبینیت).
و ئارمانجێن پارتی یێن نەتەوەیی ل بەندێ چارێ یێ پروگرامی بڤی رەنگی دیارکرینە:
ئێکەم: بجهئینانا مافێ چارەنڤیسێ نەتەوا کورد و گەلێ کوردستانێ ب ب ريکێن خەباتا ئاشتیانە و دیموکراتی.
دووەم: پشتەڤانیا دوزين رەوایێن کوردان ل پارچەیێن دی یێن کوردستانێ ژبوونا بجهئینان و دابینکرنا مافێن وانێن نەتەوەیی و نیشتیمانی ب ريکێن خەباتا ئاشتیانە و دیموکراتی.
یێ بڤێت پارتی باش بنیاسیت دڤێت پەرتوکا سەروک بارزانی بارزانی و بزاڤا رزگایخوازا کوردی ب هەمی بەرگێن ويڤە، و مێژوویا پارتی دیموکراتی کوردستان، و پەیرەو و پروگرامێن هەمی کونگرەیين وێ بخوینیت، دا بزانیت پارتی چەند هێزەکا سیاسی و جڤاکی و نەتەوەیا مەزن و دلسوز و پێگیر و سەرفرازە.
پشتراستبن پشتبەستبوون و پێگیریکرن بڤێ رێبازا پیروز پارتی سەرکەفتیە و کوردستان ژی دێ ب ئارمانجێن خۆ را گەهیت.
پیروزبیت ٨٠ سالیا دامەزراندنا پارتی.
نەمری بۆ شەهیدان و سەر کاروانێ وان بارزانیێ نەمر و ئدریسێ جانەمەرگ.
بژی پارتی و سەرکەفتی بیت خەباتا وێ ب سەروکاتیا جەنابێ رێزدار سەروک مسعود بارزانی.
بژی کورد .. بژی کوردستان..
